Toegankelijkheidsinstrumenten
Skip to main content
Auteur: Erik Ooink
Archief locatie: Ansichtenserie door Eric Ooink op Facebookpagina Oud-Haaksbergen
Foto van de week 21-27 juli 2025

Natuurpark Buurse

Eric Ooink
11 september 2016
Ansichten afl. 24

Omstreeks 1925 stuurde Arie ‘bij Enschede’ deze ansichtkaart naar het personeel van A.I. Hembrug Trotyl Gieterij te Zaandam. De kaart met een foto van een bijzondere brug in het ‘Natuurpark’ Buurse is uitgegeven door de Haaksbergse fotograaf Sprenger.
Huurner- of Hanebulten
Dit mooie plaatje was voor de Tweede Wereldoorlog aan te treffen in de Huurner- of Hanebulten, het fraaie natuurgebied tussen de Buurserbeek en de Markslagweg, niet ver van de Duitse grens. Het terrein is vanaf de Haarmühle te bereiken door de Buurserbeek te passeren via de grens- of Commiezenbrug. Van hieruit gaat er een slingerend wandelpad, met aan de rechterkant een heideveld, richting de boogbrug (het Oarendsvonder). Een eindje voor de boogbrug splitst het pad zich. Het rechter pad gaat richting Markslagweg en het pad dat rechtuit gaat komt bij de boogbrug. Voor deze splitsing ligt aan linkerkant, richting de beek, een dal, waar links en rechts in het talud nog metselwerk aanwezig is. Dit metselwerk zou je een ruïne kunnen noemen. Het zijn de brughoofden van een voormalige brug. Hier lag de brug die op de foto te zien is.

Follybrug
Deze ‘follybrug’ vormde ooit een romantisch geheel met zicht op het beneden liggende dal van de Buurserbeek. De brug lag dus niet over een watergang en had niet de functie waarvoor een brug normaal bedoeld is. Het is puur aangelegd ter verfraaiing van de omgeving. Een folly (Engels voor dwaasheid) is een bouwwerk dat met opzet nutteloos of bizar is en puur dient voor decoratie. Folly’s werden in het verleden veel gebruikt voor toevoegingen aan landgoederen. Met name eind 18e tot begin 19e eeuw was het in de mode om op een landgoed enige romantische elementen te laten bouwen, b.v. een ruïne.

GJP
De bedenker van deze folly-brug in de Huurnerbulten was de heer G.J.P. (Jan) van Heek (1866-1937), fabrikant van de textielfabriek Gebrs. Van Heek Schuttersveld te Enschede.
Via de familie van zijn moeder, de familie Ter Kuile, was deze Van Heek-telg eigenaar van de Huurnerbulten, het Witte Veen en erve het Markslag geworden. Van Heek woonde aanvankelijk in Enschede en bewoonde na 1900 steeds vaker een kamer op het erve Markslag, waar hij voor eigen gebruik een jachtkamer liet bouwen. In 1907 huwde hij met Jo Burgers, de dochter van zijn pachter op het Markslag. Het echtpaar Van Heek ging toen wonen in een nieuw gebouwde boerderij op het erve Grobbink aan de Alsteedseweg. Deze boerderij kennen we nu als erve De Hooge Esch (pannenkoekenrestaurant).

Liefde voor de natuur
Jan van Heek had een grote liefde voor de natuur. Toen er plannen werden gemaakt voor de normalisatie van de Buurserbeek heeft hij zich hiertegen enorm verzet. Eén van drukkende zorgen was dat het natuurschoon bij de Huurnerbulten zou verdwijnen als de beek werd gekanaliseerd. Van Heek zei bij een interview over dit onderwerp: “De menschen van vroeger, vooral die uit de steden, namen veel te weinig notitie van het natuurschoon. Ze wisten niet, hoeveel er uit de natuur te leeren valt. Een van de mooie kanten van onzen tijd is, dat de menschen tegenwoordig wel oog hebben voor de natuur en haar zoeken…….”.

Van Heek kwam in zijn tijd de mensen bij het zoeken van de natuur tegemoet. Bij zijn overlijden wordt dit in de kranten gememoreerd als “een der grootste verdiensten van den overledene”. Royaal had hij zijn bezit in Buurse, de Huurnerbulten, opengesteld voor iedereen. “Verboden toegang. –behalve vandaag!” stond er op de bordjes langs en op de wegen, die naar ‘de bulten’ leidden.
natuurpark

Van Heek wilde van de Huurnerbulten een natuurpark maken. Hij liet paden aanleggen en bracht verhogingen aan, zoals het rondje met linden bij de boogbrug. Ook de follybrug kreeg een functie als onderdeel van het aan te leggen natuurpark. Van Heek zag graag dat er mensen kwamen om te genieten van dit in Nederland “eenige landschap dat den natuurliefhebber inderdaad zoveel te genieten biedt”. Volgens de krant van 1 maart 1937 is het zijn vreugde geweest “dat er velen kwamen, dat zijn streven slaagde, dat het Buurserbeekgebied tot een recreatiegebied voor duizenden werd”.
Inmiddels is Natuurmonumenten alweer meer dan 30 jaar eigenaar van de Huurner- of Hanenbulten. Ondanks het feit dat de follybrug al meer dan 50 jaar geleden is verdwenen, vormt het natuurgebied in Buurse een uniek stukje landschap in de gemeente Haaksbergen, waar we trots op kunnen zijn.


Bron(nen): Foto(‘s) en tekst afkomstig van de Facebookpagina Oud-Haaksbergen: https://www.facebook.com/groups/171140093245568, geüpload met commentaar door Eric Ooink
Auteur: Erik Ooink
Archief locatie: Ansichtenserie door Eric Ooink op Facebookpagina Oud-Haaksbergen
Foto van de week 21-27 juli 2025

Natuurpark Buurse

Eric Ooink
11 september 2016
Ansichten afl. 24

Omstreeks 1925 stuurde Arie ‘bij Enschede’ deze ansichtkaart naar het personeel van A.I. Hembrug Trotyl Gieterij te Zaandam. De kaart met een foto van een bijzondere brug in het ‘Natuurpark’ Buurse is uitgegeven door de Haaksbergse fotograaf Sprenger.
Huurner- of Hanebulten
Dit mooie plaatje was voor de Tweede Wereldoorlog aan te treffen in de Huurner- of Hanebulten, het fraaie natuurgebied tussen de Buurserbeek en de Markslagweg, niet ver van de Duitse grens. Het terrein is vanaf de Haarmühle te bereiken door de Buurserbeek te passeren via de grens- of Commiezenbrug. Van hieruit gaat er een slingerend wandelpad, met aan de rechterkant een heideveld, richting de boogbrug (het Oarendsvonder). Een eindje voor de boogbrug splitst het pad zich. Het rechter pad gaat richting Markslagweg en het pad dat rechtuit gaat komt bij de boogbrug. Voor deze splitsing ligt aan linkerkant, richting de beek, een dal, waar links en rechts in het talud nog metselwerk aanwezig is. Dit metselwerk zou je een ruïne kunnen noemen. Het zijn de brughoofden van een voormalige brug. Hier lag de brug die op de foto te zien is.

Follybrug
Deze ‘follybrug’ vormde ooit een romantisch geheel met zicht op het beneden liggende dal van de Buurserbeek. De brug lag dus niet over een watergang en had niet de functie waarvoor een brug normaal bedoeld is. Het is puur aangelegd ter verfraaiing van de omgeving. Een folly (Engels voor dwaasheid) is een bouwwerk dat met opzet nutteloos of bizar is en puur dient voor decoratie. Folly’s werden in het verleden veel gebruikt voor toevoegingen aan landgoederen. Met name eind 18e tot begin 19e eeuw was het in de mode om op een landgoed enige romantische elementen te laten bouwen, b.v. een ruïne.

GJP
De bedenker van deze folly-brug in de Huurnerbulten was de heer G.J.P. (Jan) van Heek (1866-1937), fabrikant van de textielfabriek Gebrs. Van Heek Schuttersveld te Enschede.
Via de familie van zijn moeder, de familie Ter Kuile, was deze Van Heek-telg eigenaar van de Huurnerbulten, het Witte Veen en erve het Markslag geworden. Van Heek woonde aanvankelijk in Enschede en bewoonde na 1900 steeds vaker een kamer op het erve Markslag, waar hij voor eigen gebruik een jachtkamer liet bouwen. In 1907 huwde hij met Jo Burgers, de dochter van zijn pachter op het Markslag. Het echtpaar Van Heek ging toen wonen in een nieuw gebouwde boerderij op het erve Grobbink aan de Alsteedseweg. Deze boerderij kennen we nu als erve De Hooge Esch (pannenkoekenrestaurant).

Liefde voor de natuur
Jan van Heek had een grote liefde voor de natuur. Toen er plannen werden gemaakt voor de normalisatie van de Buurserbeek heeft hij zich hiertegen enorm verzet. Eén van drukkende zorgen was dat het natuurschoon bij de Huurnerbulten zou verdwijnen als de beek werd gekanaliseerd. Van Heek zei bij een interview over dit onderwerp: “De menschen van vroeger, vooral die uit de steden, namen veel te weinig notitie van het natuurschoon. Ze wisten niet, hoeveel er uit de natuur te leeren valt. Een van de mooie kanten van onzen tijd is, dat de menschen tegenwoordig wel oog hebben voor de natuur en haar zoeken…….”.

Van Heek kwam in zijn tijd de mensen bij het zoeken van de natuur tegemoet. Bij zijn overlijden wordt dit in de kranten gememoreerd als “een der grootste verdiensten van den overledene”. Royaal had hij zijn bezit in Buurse, de Huurnerbulten, opengesteld voor iedereen. “Verboden toegang. –behalve vandaag!” stond er op de bordjes langs en op de wegen, die naar ‘de bulten’ leidden.
natuurpark

Van Heek wilde van de Huurnerbulten een natuurpark maken. Hij liet paden aanleggen en bracht verhogingen aan, zoals het rondje met linden bij de boogbrug. Ook de follybrug kreeg een functie als onderdeel van het aan te leggen natuurpark. Van Heek zag graag dat er mensen kwamen om te genieten van dit in Nederland “eenige landschap dat den natuurliefhebber inderdaad zoveel te genieten biedt”. Volgens de krant van 1 maart 1937 is het zijn vreugde geweest “dat er velen kwamen, dat zijn streven slaagde, dat het Buurserbeekgebied tot een recreatiegebied voor duizenden werd”.
Inmiddels is Natuurmonumenten alweer meer dan 30 jaar eigenaar van de Huurner- of Hanenbulten. Ondanks het feit dat de follybrug al meer dan 50 jaar geleden is verdwenen, vormt het natuurgebied in Buurse een uniek stukje landschap in de gemeente Haaksbergen, waar we trots op kunnen zijn.


Bron(nen): Foto(‘s) en tekst afkomstig van de Facebookpagina Oud-Haaksbergen: https://www.facebook.com/groups/171140093245568, geüpload met commentaar door Eric Ooink