ACTUEEL

Verslag Nijhoff-Lezing over Ariëns


Lezing Dr. Wim Nijhof over “Ariëns en de sociale strijd in Twente

In het kader van onze expositie “Ariëns & Eendracht” in Theeschenkerij Jordaan heeft Dr. Wim Nijhof (historicus) dinsdag 27 september een lezing gehouden over de rol van Mgr. Dr. Alphons Ariëns

in de beginperiode van de industrialisatie in Twente.De geïnteresseerde toehoorders werden door hem meegenomen naar een turbulente periode in onze vaderlandse geschiedenis. Arbeidsomstandigheden en slechte beloning in de textielindustrie zouden leiden tot de oprichting van de vakbeweging.

Honderdvijfentwintig jaar geleden was als gevolg van de uitvinding van de stoommachine die de industriële revolutie ontketende, mensonterende sociale ellende ontstaan in de gezinnen van de textielarbeiders. Na de stadsbrand van Enschede (*1862) ontwikkelde de stad zich door de opkomende textielindustrie explosief. Terwijl de fabrikanten dure stadsvilla's bouwden moesten de vaak grote arbeidersgezinnen leven krotwoningen zonder water en elektriciteit. De spanningen liepen steeds verder op. Regelmatig werd gestaakt voor beter loon en werk- en leefomstandigheden.

In die turbulentie werd Alphons Ariëns benoemd tot kapelaan in de Enschedese St. Jacobus parochie. Door huisbezoek werd hem al gauw duidelijk dat de positie van de arbeiders moest worden verbeterd. Hij richtte de eerste (katholieke) vakbond in Nederland op en bemiddelde regelmatig bij arbeidsconflicten. Ook schreef hij vlammende bijdragen in dagbladen als 'De Tijd' en de 'Katholieke werkman'. Door zijn inzet werden de arbeiders zich bewust van hun positie. Door eigen gebouwen voor vakbeweging en cultuur konden arbeiders zich ontwikkelen en zich wijden aan hobby's en cultuur.

In 1894 werden in Haaksbergen 37 arbeiders op staande voet ontslagen bij de firma Jordaan. Toen Ariëns dat vernam heeft hij met goedkeuring van zijn meerderen voor hen een textielfabriek opgericht. Een uniek experiment van arbeiders zelfbestuur hoewel de fabriek later ten onder ging door allerlei oorzaken.

Wim Nijhof wist door verbanden te leggen met de algehele situatie in Nederland het thema van zijn lezing uit te diepen en de toehoorders mee te nemen in deze belangrijke fase van de vaderlandse geschiedenis. Na zijn inleiding werden vragen uit de zaal beantwoord waaruit bleek dat de aanwezigen met veel interesse de inleiding hadden gevolgd.
Al met al een geslaagde avond die de betekenis van Ariëns bij de toehoorders nogmaals heeft bevestigd.

Peter Eijkholt

 

Fotoverslag door Gerard Vaanhold

 

maandag
dinsdag
woensdag
donderdag
vrijdag 

Openingstijden Historisch Centrum

09.00-12.00 en 13.30-17.00 uur
09.00-12.00 en 13.30-17.00 uur
Gesloten
19.00-22.00 uur
09.00-12.00 en 13.30-17.00 uur  

Contactgegevens

Historische Kring Haaksbergen
Markt 3 - Souterrain Gemeentehuis    
7481 HS  HAAKSBERGEN
Tel.: 053-5742374
E-mail: info@historischekringhaaksbergen.nl 

Bankrekeningen

Voor schenkingen en giften:
Rabobank: NL76RABO0324229917
ANBI-nr. 8056.08.837
Voor lidmaatschap en abonnement:
Ing: NL23INGB0002547699

Overige gegevens 

Kamer van Koophandel: 40073806
Fiscaal nummer: 8056.08.837
Statuten

  Bekijk hier ook de Facebookpagina's van
Oud-Haaksbergen

en de 
Historische Kring Haaksbergen